Xy lanh khí nén

Cần bốn số: đường kính piston (bore), hành trình (stroke), cỡ ren cổng khí và kiểu gá lắp. Bore đo ở đường kính trong ống hoặc suy từ đường kính ty theo bảng của hãng, hành trình là khoảng ty đi ra từ vị trí thu hết. Ngoài ra kiểm tra ren đầu ty và việc xy lanh có nam châm cho cảm biến hay không.

ISO 6432 áp cho xy lanh tròn cỡ nhỏ, bore 8 đến 25 mm. ISO 15552 áp cho xy lanh profile hoặc thanh giằng bore 32 đến 320 mm. Hai tiêu chuẩn cố định kích thước gá lắp và ren đầu ty, nên xy lanh cùng chuẩn của các hãng khác nhau thường lắp lẫn được về cơ khí.

Lực đẩy lý thuyết bằng áp suất nhân diện tích piston: xy lanh bore 50 ở 0,5 MPa cho khoảng 980 N. Chiều kéo về nhỏ hơn vì phải trừ diện tích ty. Nên chọn tải thực tế chỉ khoảng 50 đến 70 phần trăm lực lý thuyết để bù ma sát và sụt áp.

Với SMC, phần đầu là dòng sản phẩm (CJ1 là xy lanh tròn cỡ nhỏ), chữ tiếp theo là kiểu gá, kế đến là bore rồi hành trình sau dấu gạch. Các ký tự cuối chỉ tùy chọn như kiểu ren hay phụ kiện. Cách ghép mã thay đổi theo từng dòng, nên luôn đối chiếu catalogue của dòng đó thay vì đoán.

Thường do tốc độ quá cao so với khả năng giảm chấn, hoặc vít chỉnh đệm khí bị mở hết. Lắp van tiết lưu chỉnh tốc độ theo kiểu tiết lưu khí xả (meter-out) và chỉnh lại đệm khí sẽ khắc phục phần lớn trường hợp. Tải nặng chạy nhanh có thể cần giảm chấn thủy lực bên ngoài.

Kiểm tra định kỳ cần đẩy xem có vết xước, rỉ hoặc cong, vì bề mặt cần hỏng sẽ phá phớt rất nhanh. Lắng nghe tiếng xì ở đầu xi lanh và ở cổ cần để phát hiện phớt mòn sớm. Bộ phớt thay thế (seal kit) thường có sẵn theo mã xi lanh, giúp sửa thay vì thay cả thân.

Cách thông dụng là lắp van tiết lưu một chiều ở cổng xi lanh và tiết lưu khí xả ra (meter-out), cho chuyển động êm và ổn định hơn so với tiết lưu khí vào. Muốn xi lanh chạy nhanh hơn thì cần ống và van lớn hơn, hoặc lắp van xả nhanh sát cổng xi lanh. Xi lanh tác động đơn hoặc rất nhỏ đôi khi phải tiết lưu khí vào.

Xi lanh khí nén được thiết kế để chịu lực dọc trục, lực ngang lên cần làm mòn bạc dẫn hướng và phớt cổ cần không đều. Dùng đầu nối tự lựa (floating joint) để bù lệch tâm giữa cần và tải. Với tải dẫn hướng ngoài, nên dùng ray trượt hoặc xi lanh có thanh dẫn hướng thay vì để cần đỡ tải.